Görüntü
1 Mart’ta Port-au-Prince’de polis memurları ve çete üyeleri arasında ateş açıldı. (Reuters)
———
Meanwhile editörü Caitlin Hu geçtiğimiz günlerde, onlarca yıllık doğal afetler, her türden ve yaygın suç ve siyasi yolsuzluktan sonra vahşi çete savaşı, ekonomik yıkım ve insan sefaletinin pençesine düşen bir Karayip ülkesi olan Haiti’ye yaptığı geziden döndü.
Halen çok daha farklı bir siyasi krizin ortasındaki bu ülkede acımasız çetelerin tüm nüfusu terörize ettiğini bildirdi. Durumu hafifletmek için yakında harekete geçilmezse, zaten korkunç durumdaki bir insani kabusun çok daha kötü bir şeylere dönüşebileceğine dair esaslı korkular var.
Dünyanın geri kalanı yardım etmek için ne yapabilir ve Haiti’nin işlerine sık sık müdahale eden – bazen de pek üretken olmayan – dünya güçlerinin şimdi harekete geçmesini gerektiren sorun ve sorumluluk nedir?
Stephen Collinson, Caitlin’den orada neler olduğunu biraz daha açıklamasını istedi.
S: Haiti halkının günlük yaşamlarında karşılaştığı korkunç koşulları, kişisel güvenlik, beslenme ve ekonomik beklentileri ile ilgili olarak anlatır mısın?
C: Haiti’de çeteler mevcut statülerine ulaşmadan çok önce de etkiliydi, birbirleriyle mücadele ediyordu. Ama şimdi savaşan suç grupları nüfusa yöneldi, onları terim yerindeyse avlamaya başladı. Temel icraatlarinden biri fidye için adam kaçırmak.
Başkent Port-au-Prince’deki neredeyse herkes, son birkaç yıldır çetelerce kaçırılmış birini tanıyor ve kim olduğunuzun pek de önemi yok gibi görünüyor – 2021’de beş yaşındaki bir kızın kaçırıldı ve öldürüldüğü bildirildi çünkü bir fıstık satıcısı olan annesi istenen fidyeyi bulamadı,
BM rakamlarına göre, adam kaçırma olayları o zamandan bu yana daha arttı.
Acil sorunlardan biri ise şu: ülkenin geri kalanı resmen açlık çekiyor, çünkü başkentten yiyecek ve yakıt getiren yollar çetelerin elinde. Haiti beslenmek için ithalata aşırı bağımlı, yiyeceğin çoğu Port-au-Prince’deki büyük konteyner limanından geliyor. Fiyatlar yükseldikçe sosyal doku yıpranıyor: protestolar, isyan ve yağma olayları patlak vermeye devam ediyor.
S: Kenyalı bir barış gücünün geldiğinden bahsediliyor. Neden görev için Kenyalılara yaklaşılıyor ve böyle bir müdahalenin etkili olma ihtimali nedir?
C: Haiti’nin dış müdahalelerle ilgili zorlu bir geçmişi var; Fransız sömürgecilerin kovulmasından sonra ülke Amerikan birlikleri tarafından işgal edildi, ardından seks skandalları ve ölümcül koleranın ortaya çıkmasıyla eşanlamlı hale gelen bir dizi BM barış gücü misyonu görev yaptı Haiti’de.
(Başbakan Ariel) Henry’nin 2022’de uluslararası bir askeri müdahale talep etmesinden sonra, ABD ve Kanada gibi etkili bölgesel aktörler, ülkeyle ilgili kötü bir tarihi olmayan bir ülke tarafından yönetilmesi gerektiğini düşünmüş olmalılar.
Haitili kolluk kuvvetleri kaynakları, ülkenin kontrolünü yeniden ele geçirmek istiyorlar, bunun için desteğe takviyeye ihtiyaç duyduklarını söylüyorlar. Ancak kontrolü yeniden kazanma savaşının neye benzediği konusunda dikkatli olmak gerekiyor: Yüzlerce çete üyesi çocuk, bazıları sadece 10 veya 11 yaşında.
Yardım görevlileri, çetelerin çocuk askerleri herhangi bir yabancı askeri güçle yüzleşmeleri için cepheye süreceklerinden endişe ediyorlar.
S: Başkan Joe Biden, yeniden seçilmek istediği yılda yağınla sorunla karşı karşıya.. ABD Yönetimi, Ukrayna’da ve İsrail ile Gazze arasındaki iki savaşın siyasi sonuçlarını ele almak için mücadele ediyor. Kilit bölgesel güç olarak ABD’nin daha fazla dahil olacağına dair herhangi bir beklenti var mı?
C: ABD zaten perde arkasında önemli bir oyuncu ve Kenya liderliğindeki çok uluslu güvenlik destek misyonuna 200 milyon dolar katkıda bulunmayı teklif etti. Ancak durumu istikrara kavuşturmak için daha doğrudan veya daha halka açık bir şekilde dahil olmak, Henry’nin yaygın popülerliği göz önüne alındığında siyasi müdahale gibi görünme riskini doğuracaktır.
Henry’nin 2021’deki rol varsayımını destekleyen gayri resmi “Çekirdek Grubu” oluşturan ABD ve diğer ülkeler tarafından desteklendiği görülüyor.
S: 1990’larda Haiti’den ABD’ye doğru giden bir mülteci göçü Clinton yönetiminin elini zorladı ve ABD düzeni sağlamak için ülkeyi fiilen işgal etti. İşler daha da kötüye giderse, ABD’nin sınırlarında halihazırda aşırı derecede siyasallaşmış sorunları daha da kötüleştirebilecek türden bir mülteci çıkış dalgası görebilir miyiz?
C: Evet, sanırım bu çoktan başlamış olabilir. Şimdilik kaçmaya çalışanların çoğu geri çekiliyor; komşu Dominik Cumhuriyeti Haiti ile sınırını kapattı ve ABD de dahil olmak üzere bölgedeki ülkeler (geçici bir insani vize programına da sahip olsa da) göçmenleri her gün Haiti’ye geri gönderiyor.
S: Popüler olmayan ve görünüşte etkisiz bir başbakanın siyasi durumu durumu nasıl daha da kötüleştiriyor?
Henry, çetelerin yayılmasının çoğunun sorumluluğunu üstlendi – 2021’de göreve geldiğinden bu yana BM rakamlarına göre% 50’den% 80’e. Ayrıca yerine geçecek ve hükümeti güçlendirecek seçimleri yapamamakla da suçlanıyor. Çünkü son seçimlerden bu yana çok uzun zaman geçti, Haiti’nin başkanlık koltuğu ve tüm yasama koltukları halen boş.
Henry, en büyük önceliğinin seçimler yapmak olduğunu, ancak koşulların özgür ve adil bir oylama için fazla güvensiz olduğunu söylüyor. Eleştirmenler onu eylemsizlikle ve hatta iktidarı elinde tutabilmesi için çetelerin yaygınlaşmasına izin vermekle suçluyor.
S: Yakında siyasi kurtuluş umudu var mı?
Karayipli liderler geçen hafta Henry ile bir araya geldi ve 2025’te seçim yapmayı kabul ettiğini söyleyen bir açıklama yaptı … ancak o zamana kadar Haiti devletinin ne kadarının ayakta kalacağını merak etmenin adil olduğunu düşünüyorum. Daha bu hafta sonu Port-au-Prince’deki çeteler birkaç devlet kurumuna koordineli bir saldırı başlatarak açık hapishaneleri yıktı, polis karakollarını yaktı ve hükümeti devirmeye yemin etti.
S: Herhangi bir umut var mı?
Bugün New York’taki BM merkezindeyim ve Haiti’yi sorduğumda buradaki insanların oldukça stresli göründüğünü söyleyebilirim. Buradan nereye varabileceğime dair elimdeki tek ipucu bu.
Meanwhile in America
CNN
March 5, 2024
Stephen Collinson, Caitlin Hu and Shelby Rose
Haiti’s unbearable violence
Image
Shots between police officers and gang members in Port-au-Prince on March 1st. (Reuters)
———-
Meanwhile’s editor Caitlin Hu recently returned from a trip to Haiti, a Caribbean nation in the grip of ferocious gangland warfare, economic devastation and human misery after decades of natural disasters, rampant crime and political corruption. She reported that amid yet another political crisis, ruthless gangs are terrorizing the population. Without action soon to mitigate the situation there are fears an already appalling humanitarian nightmare could degenerate into something even worse.
What can the rest of the world do to help, and what responsibility do world powers who have often intervened in Haiti’s affairs – to limited and sometimes counter-productive effect — have to act now?
Meanwhile’s Stephen Collinson asked Caitlin to explain what’s happening.
Q: Describe the terrible conditions faced by the people of Haiti in their everyday lives, as it relates to personal safety, nutrition and their economic prospects.
Haiti was struggling well before gangs reached their current status. But now warring criminal groups are preying on the population; one of their main businesses is kidnapping for ransom. Nearly everyone in capital city Port-au-Prince knows someone who’s been kidnapped over the past couple of years, and it doesn’t seem to matter who you are – in 2021, a five-year-old girl was reportedly kidnapped and killed because her mother, a peanut vendor, couldn’t afford the ransom. Kidnappings have only increased since then, according to UN figures.
Meanwhile the rest of the country is going hungry because gangs have a chokehold on the roads that bring food and fuel from the capital. Haiti depends on imports, and most of those come in through the big container port in Port-au-Prince. As prices rise, the social fabric is fraying: incidents of protests, riots and looting keep erupting.
Q: There is talk of a Kenyan peacekeeping force arriving. Why are the Kenyans being approached and what are the chances such an intervention could be effective?
Haiti has a rough history with foreign interventions; it overthrew French colonists, was occupied by American troops, then had a series of UN peacekeeper missions that became synonymous with sex scandals and the introduction of deadly cholera in the country. After (Prime Minister Ariel) Henry requested an international military intervention in 2022, influential regional actors like the US and Canada seemed to feel it should be led by a country without that historical baggage.
Haitian law enforcement sources say they do need reinforcement if they are ever to regain control of the country. But there’s good reason to be wary about what a battle to regain control looks like; hundreds of gang members are children, some as young as 10 or 11. Aid workers told me they worry that gangs will push child soldiers to the frontlines to face any foreign military force.
Q: President Joe Biden is besieged by problems in the year he’s seeking reelection. His administration is already struggling to handle the political fallout from two wars – in Ukraine and between Israel and Gaza. Is there any expectation that as the key regional power the US will become more involved?
The US is already an important player behind the scenes, and has offered to contribute $200 million to the Kenyan-led multinational security support mission. But getting involved more directly or more publicly to stabilize the situation would risk looking like political meddling given Henry’s widespread unpopularity.
Henry is already seen as propped up by the US and other countries that make up the informal “Core Group,” which backed Henry’s assumption of the role in 2021.
Q: In the 1990s, a refugee exodus headed towards the US from Haiti forced the Clinton administration’s hand and the United States effectively invaded the country to restore order. If things get worse, could we see the kind of wave of refugee departures that could worsen the already hugely politicized problems the US has at its borders?
Yeah, I think this may be already underway. For now, many of those people trying to flee are getting pushed back; the neighboring Dominican Republic has closed its border with Haiti, and countries across the region – including the US (though it does also have a temporary humanitarian visa program) – deport migrants back to Haiti daily.
Q: How is the political situation with an unpopular and apparently ineffective prime minister exacerbating the situation?
Henry has taken the blame for much of the gangs’ spread – from 50% to 80% per UN figures since he took office in 2021. He is also blamed for failing to hold elections that would usher in his replacement and strengthen the government. Because it’s been such a long time since the last election, Haiti’s presidency and all of its legislative seats are all vacant.
Henry says his administration’s top priority is to hold elections, but that conditions are too insecure for a free and fair vote. Critics accuse him of inaction and even letting the gangs run rampant so that he can hold on to power.
Q: Is there any hope of political deliverance soon?
Caribbean leaders met with Henry last week and put out a statement saying he’d agreed to hold elections in 2025… but I think it’s fair to wonder how much of the Haitian state will even be left at that point. Just this weekend, gangs in Port-au-Prince launched a coordinated attack on several state institutions, breaking open prisons, burning down police stations and vowing to overturn the government.
Q: Is there any hope?
I’m at the UN headquarters in New York today and I can tell you people here look pretty stressed when I ask about Haiti. That’s about the only clue I have to where this could go from here.
