Nuri Aslan

29 Temmuz 2024Fikircikler

Ayarı Sağlam Terazi

Ayarı Sağlam Terazi

Bana yedi kefeli bir terazi gerek usta, sende bulunur mu?

Terazi Çarşısının girişindeki küçük dükkanında sabah kahvesini içmekteydi usta, yaklaşıp selam verdikten sonra bu sözleri söyleyen beyaz sakallı, çelebi görünüşlü adama garipseyerek baktı. Çarşının gün görmüş adamlarındandı. Soruyu anlaması yine de zaman aldı.

Terazinin öylesini hiç görmüş değilim beyim, dedi, ustamdan da duymadım. Biz teraziyi evvel ezel iki göz biliriz.
Bana yedi gözlüsü gerek evlat, sen yaparsın belki.
Yapamam demem, diyemem. Bizim işimiz mesleğimiz bu. Adımız haliyle ustaya çıkmış, yaparız yapmasına da biraz zaman alır.
Ne kadar zamanda yaparsın? Çok sürmezse, beklerim.
Nasıl bir terazi istediğine bağlı beyim.

Düşündü biraz, başka çaresi yoktu zaten.
Yedi kefeli olsun, ayarı sağlam olsun.

Ayarsız terazi bu çarşıda zinhar yapılmaz. Ayarı bozulursa düzeltmek çok zaman almaz beyim.
Ayarı sağlam olsun. Gerisi teferruat.
Anladım beyim. Yedi kefe yedi terazi sahanı demek, tek kirişe bağlı yedi kol olacak. Peki, malzeme? Hangi malzemeden olsun istersin?

İki ellerini yana a arak cevapladı adam.
Bilmem ki. Ne uygunsa ondan yap. Önemi yok. Yeter ki yedi kefeli olsun, ayarı..
Anladım beyim, ayarı sağlam olsun diyeceksin. Ama malzeme de mühim değil, dersin. Öyle dersin ama. Mesela.. Kirişleri pirinçten bakırdan, gümüşten de olur. Sahanlar kefe kolları da öyle. Dirhemlerine gelince… Onlarda daha çok çeşit var.
Dirhem lazım değil bana evlat. Terazi olsun, ayarı tam olsun, yeter.
Nasıl yani, derken sesinin yükseldiğini kaşlarının çatıldığını fark edince durdu usta.

Affedersin beyim. Dirhemsiz terazi.. Vallahi onu da hiç duymuş değilim ben. Dirhemsiz ne tartarsın ki beyim?
Ben ne tartacağımı biliyorum, hiç tasalanma sen, derken sabırsızca baktı.
Bana dirhem gereksiz, diye tekrarladı. Sen bana ayarı sağlam bir terazi yap, yeter. Ucuz olsun, tez zamanda olsun. Gerisi senin bileceğin iş. Bana sorma.

Usta ne diyeceğini bilemedi önce.
Sağlam ayar deyip geçmek olmaz beyim. Hem malzemeye, hem büyüklüğüne bağlı. Misal.. Tezekten olsun, dersen ucuzdur, tez de olur. Ama çok dayanmaz, ayar tutmaz. Hayır, dayanaklı olsun, ayarı sıcaktan soğuktan bozulmasın dersen..
Varsın dayanıklı olmasın usta, diyerek kesti ustanın sözünü.

Usta şaşırmıştı.

Varsın bir gecelik ömrü olsun, bana yeter da artar evlat.
Bir gecelik mi, dersin beyim?
Evet. Bir gecelik, hadi işler ters gitti diyelim, olsa olsa bir günlük, sence mahzuru mu var?
Yooo, dedi usta. Bizde uzun ömürlü olsun istenir hep. Yıllarca dayansın.
Benim öyle bir derdim yok. O kadar çok zamanım da yok. Mümkün olan en kısa zamanda, ayarı sağlam, ucuz olsun. İster tezekten, ister gümüşten. Ama kimsenin hakkını kimseye geçirmeyecek cinsten.

Ustayı bir düşünmektir aldı. Müşterisi ne tartacaktı ki öyle bir teraziyle? O kadar kısa zamanda. Neden yedi kefe? Aklına bin türlü ihtimal geldi, hiçbirini manalı bulmadı. Sormalıydı. Ama adamın acelesi vardı.

Otursana bey, dedi sonunda. Ne tartacaksın bu yedi kefeli terazide? Merakımı bağışla, güzelce anlat bana. Malzemeyi ona göre seçer, büyüklüğüne de ona göre karar veriririz. Ayakta kalma, yanıma otur da anlat.

Adam cevap vermedi. Ustaya hayırlı işler diledi, dönüp çarşının içine doğru yürüdü gitti. Onun başka bir dükkanın önünde durduğunu görünce “bir yaşıma daha girdim, Allahım’ diye mırıldandı.

Karşısındaki duvara asılı çerçevedeki yazıyı bir kez daha okudu.

Şaşkın kaptana düşer dümeni bozuk gemi,
Tezekten terazinin boktan olur dirhemi!