En başta CHP olmak üzere muhalefet partileri, sivil toplum kuruluşları, basının bir bölümü şunun
peşinde: 128 milyar dolara ne oldu?
“128 milyar dolar” son 2 yılda Merkez Bankası’nın döviz rezervlerindeki eksilmenin toplamı olarak
ifade ediliyor. Belki de daha fazla. Ama bu sayı simgesel olarak yerleşti.
2019 yılının mart ayında yerel seçimler öncesinde iktidar partisi büyük metropolleri elinde tutsun
diye döviz kurları stabil seyrediyormuş görüntüsü vermek, ekonomi konusunda herhangi bir
tedirginlik olmasın diye siyasi otoritenin emriyle Merkez Bankası’nın döviz rezervleri “arka kapı”
yöntemleriyle kamu bankalarına aktarılarak, oradan da piyasaya örtülü biçimde satılarak eritilmeye
başlanmıştı.
Mart 2019’da başlayan satışlar, İstanbul’daki seçimin yenilendiği Haziran 2019 sonuna kadar 22
milyar doları bulmuştu. Buna ek olarak, kamu bankalarının da kendi bilançolarında, kendi döviz
varlıklarını yaklaşık 3 milyar dolar erittikleri gözleniyor. Böylece 2019 yerel seçim sürecinde siyasi
direktifle kamunun 25 milyar dolar döviz rezervi erittiği kayda giriyor. Bu durum, Türkiye tarihinde
bir ilktir. Zorluklarla biriktirilen döviz rezervlerinin kayda değer bir bölümü iç siyasi hedefler için
satılmıştı.
Burada bir not daha ekleyeyim; Ağustos 2018’deki Rahip Brunson krizi sırasında bile döviz satışı
yapılmamış, faiz artışı ve sonrasında Brunson’un tahliyesi ile kur geri dönmüştü.
Bizatihi ABD Başkanı’nın Türkiye ekonomisini “mahvedeceği” tehdidinde bile döviz satılmamışken,
yani “dış güç” tehdidinde satılmamışken, iç siyasi hedefler için hiç gerekmediği halde döviz rezervi
eritiliyordu.
Nisan sonundaki Enflasyon Raporu toplantısında Merkez Bankası’nın o günkü başkanı Murat
Çetinkaya’ya bu döviz satışlarını ve bunu gizlemek için yapılan muhasebe oyunlarını, örtülenen
verileri sormuştum.
https://ugurses.net/2021/04/13/128-milyar-dolara-ne-oldu/amp/?__twitter_impression=true
